Mede: Godendrank

Tijdens kringbijeenkomsten en blothar wordt nogal eens mede gedronken, honingwijn.  Lekker !

Je kan op het Internet meerdere lofzangen vinden op deze drank, en zelfs volledige beschrijvingen voor hobby-imkers, waarmee zij zelf aan de slag kunnen gaan om mede te maken.  Maar een verklaring naar de oorsprong van mede is moeilijker te vinden.  Daarom deze lijnen.

Waren het echt de Germaanse Vikings die de mede voor het eerst maakten uit honig, en is het daarom dat Asatruar deze drank nuttigen tijdens rituelen? 

Het blijft zeker mogelijk, maar dan waren het alleszins niet de Vikings die de wereld bereisden vanaf de achtste tot de negende eeuw.  Immers, al rond 1500 voor onze jaartelling kenden de Indogermanen een drank 'medhu' op basis van honing.  Wel is het zo dat in de Edda regelmatig verwezen wordt naar mede, waardoor we met zekerheid weten dat onze voorouders honingmede kenden en er soms rijkelijk van proefden..

In een eerste verwijzing vertelt de Edda over de geit Heidrun, die bladeren van de levensboom at, waarna uit haar uiers genoeg mede vloeide om al de Einherjar (gesneuvelde krijgers) in het Walhalla te laven.  Een tweede verwijzing zit in de voorspelling der Wolwa: "Odin, ik weet waar gij uw oog verstopte: in de bron van Mimir, waar elke ochtend mede wordt gedronken."

Tenslotte wordt ook een uitgebreider verhaal over mede vertelt: Na een oorlog sloten de Asen en de Wanen vrede.  Zij vormden een grote vredeskring, en vulden een ketel met hun speeksel.  Uit dat speeksel werd Kwasir geschapen, een wijze diplomaat die geschillen kon oplossen.  Op een van zijn bemiddelingsreizen werd hij vermoord door de dwergen Fjalar en Galar, die het bloed van de wijze Kwasir mengden met gegiste honing en die zo de Dichtersmede maakten.

Suttung, een reus uit het geslacht der Joten, bemachtigde deze wondere drank en pochte daarover tegen iedereen die het maar horen wilde.  Zijn gesnoef kwam ook Odin ter ore die door een magische tunnel naar de reuzenwoning kroop, en daar de dochter van Suttung verleidde.  Voldaan viel zij in slaap nadat zij de liefde hadden bedreven, en Odin maakte daarvan gebruik om de mede te stelen en mee te voeren naar Asgaard.  Nu bezat Odin tegelijk de wijsheid en de vaardigheid tot dichten.  Hij werd nu ook de God van de Dichtkunst genoemd.

Mede of honingwijn bleef ook in het huidige taalgebruik vertegenwoordigd.  Immers, nog altijd noemen we de eerste huwelijksdagen en -nachten 'honeymoon'.  Waarom is dat?  Babylonische kleitabletten beschrijven hoe in de 14de en 15de eeuw voor onze tijdrekening gedurende een maand honingwijn werd geschonken aan pasgehuwden.  Dit om de vruchtbaarheid te bevorderen. 

Ook de Scandinavische Germanen kenden de gewoonte, want zij huldigden de "hjunottsmanath", of de verschuilingsmaand.  Een vrouw werd weggehaald uit een ander dorp, en kreeg gedurende een ganse maand mede te drinken.  Van deze drank werd gedacht dat hij lustopwekkend was, waardoor de gekaapte bruid zich spontaan in de armen van haar ontvoerder/bruidegom zou gooien…  Dezelfde gewoonte werd opgetekend in het Oude Rome, en ook nog bij de troepen van Atilla de Hunnenkoning in de 5de eeuw.

Deze vroegere gewoonten waren helemaal zo gek nog niet.  Wetenschappers ontdekten een tijd geleden immers dat bij het gebruik van honing dezelfde effecten zich voordoen als bij de inname van Viagra, namelijk een grotere productie van stikstofmonoxide dat voor een verwijding van de bloedvaten zorgt, waardoor zwellichamen zich makkelijker vullen met bloed.  Misschien had men dus beter ook de man een maand lang mede te drinken gegeven...

De mede die bij Triskel verkocht wordt is geen inlandse mede.  Mijn vroegere leverancier zwaaide met een ziekte onder de bijenvolkeren om zeer onregelmatige leveringen te verklaren.  Ik vond nu echter een ambachtelijke Imkerei in het mooie Aachener Wald, op amper een uur rijden van hier, waar lekkere, heel lekkere mede wordt gemaakt.  Die mede bieden wij nu aan, en de commentaren zijn onverdeeld gunstig.  Gezondheid !

Meer informatie over mede is te vinden in de brochure die wij daarover aanbieden: Ragnareeks 23: Mede.

Terug naar top van blad          Terug naar startbladzijde